Meesterlijkgroen.nl

Duurzaam en gezond!

Museumverlichting

Het voornaamste doel van een museumbezoek is het bezichtigen van kunstobjecten. Niet alleen het kunstobject maar ook de omgeving zoals het gebouw zelf en de verlichting dragen bij aan de totale beleving. De verlichting is misschien wel het meest onderschatte aspect van de totaalbeleving. Waarom is museumverlichting dan zo belangrijk?

Het doel van museumverlichting

Licht in musea biedt twee functies, namelijk de kunstobjecten zichtbaar maken voor de bezoeker en de kunstobjecten aantrekkelijk uitlichten zonder dat hier schade ontstaat als gevolg van (te veel) licht. Zo is het belangrijk om elementen als kleurtemperatuur, kleurweergaven, kleurconsistentie en verblindingsfactoren te meten.Om deze factoren in kaart te brengen is het belangrijk dat het juiste lichtplan wordt opgesteld.

Wat wordt er dan in een dergelijk lichtplan gezet? Allereerst wordt van de tentoongestelde objecten bepaalt wat de lichtgevoeligheid is. Zo is de lichteenheid (lux) die op een canvas met olieverf mag vallen 150 lux terwijl er op aquarellen en textiel slechts 50 lux mag vallen. De toegestane lichteenheid bepaalt in hoeverre het kunstobject van kleur verandert. Met eerder genoemde lux wordt gegarandeerd dat er slechts een geringe kleurverandering optreedt na minimaal vijftig jaar.

Het voornaamste doel in een dergelijk lichtplan is om de optische straling tot een minimum te reduceren. Voor objecten waarbij verlichting zeer gevoelig is dient daglicht, de grootste bron van UV-straling, te worden geminimaliseerd. Ook het gebruik van lichtsensoren, zodat er ook geen verlichting is wanneer niemand aanwezig is, is een belangrijke factor.

Lichtontwerp

Gebaseerd op het lichtplan, welke wordt opgesteld door een bedrijf dat gespecialiseerd is in museumverlichting, wordt vervolgens een lichtontwerp gerealiseerd. Ten eerste dient voor de algemene ruimte te worden bepaalt wat voor type verlichting wordt toegepast. Denk bijvoorbeeld aan daglicht, kunstlicht of een combinatie van beiden. De vervolgstap is het bepalen of de ruimte moet worden voorzien van accentverlichting zoals floodlights, wandvlakken of andere verlichting. De mate van accentverlichting wordt in grote mate bepaald door de aanwezige omgevingsverlichting.

Ook voor het kiezen van de accentverlichting dient men rekening te houden met verschillende aspecten. Wat is bijvoorbeeld de invloed op de lichtverdeling in de ruimte? Over welk vermogen beschikt de accentverlichting? Wordt er gebruik gemaakt van armaturen en wat is de manier van montage? 

Derhalve speelt de architectuur van het gebouw ook een rol. Zo is het denkbaar dat voor zowel de algemene verlichting als de accentverlichting de armaturen of elektronica te verwerken in het gebouw. Denk bijvoorbeeld aan een verlaagd plafond of andere dakelementen.

Na het opstellen van het lichtplan en het realiseren van het lichtontwerp dient ook met regelmaat te worden geëvalueerd of de verlichting nog voldoet aan de eerder opgestelde eisen. Factoren zoals de verlichtingssterkte, belichtingsduur en UV-sterkte dienen dan te worden gecontroleerd door licht loggers, dosimeters of andere meetapparatuur.

Tenslotte is het ook aan te raden om een logboek bij te houden. Hierin kan worden vermeld hoeveel licht een kunstobject in het verleden heeft ontvangen om zodoende de belichting in de toekomst op- of af te bouwen.

Led-verlichting

Ook de opkomst van led-verlichting is in veel musea en expositieruimten groeiende. Led-verlichting is duurzaam en energiezuinig waardoor ook musea hun steentje bijdragen aan een beter milieu.

Ondanks de groeiende populariteit van led-verlichting in musea en expositieruimten zijn er nog enkele zichtbare pijnpunten. Zo is het verwezenlijken van een constante kleurtemperatuur nog in ontwikkeling. Zo geven meerdere led-lampen in een constructie nog een zichtbaar verschil bij diverse kleurtemperaturen. Een eventuele (tijdelijke) oplossing hiervoor is om rekening te houden met de bandbreedte van de kleurtemperatuur. 

Een ander ‘probleem’ is de geringe lichtopbrengst per led. Dit komt voort uit het feit dat het vermogen van led-verlichting nog zijn beperkingen kent waardoor het voor museale doeleinden nog niet optimaal is.

Verder Bericht

Vorige Bericht

© 2020 Meesterlijkgroen.nl