De groenste gemeente van Nederland: alle 342 gemeenten gerangschikt

Nederland telt 342 gemeenten — en de verschillen in openbaar groen zijn enorm. Na onze provincie-ranglijst zoomen we in dit tweede onderzoek in op gemeenteniveau: hoeveel vierkante meter park en plantsoen heeft elke gemeente per inwoner? Op basis van de meest recente CBS-bodemgebruikscijfers rangschikten we alle gemeenten. De winnaar: Mook en Middelaar, met 82,6 m² openbaar groen per inwoner. Hekkensluiter onder de grotere gemeenten is Westland, met slechts 2,3 m² — minder dan een parkeerplaats per persoon. Het landelijk gemiddelde ligt op 25,1 m².

Een inwoner van Mook en Middelaar heeft 36 keer zoveel openbaar groen als een inwoner van Westland.

De ranglijst: de 25 groenste gemeenten van Nederland

We deelden per gemeente de oppervlakte stedelijk groen — parken en plantsoenen binnen de bebouwde omgeving — door het aantal inwoners. Dit is de top 25:

Bron: eigen analyse op basis van CBS Bodemgebruik 2022 en CBS-inwonertallen, omgerekend naar de huidige gemeente-indeling. De volledige ranglijst van alle 342 gemeenten staat in de tool hieronder.

Bekijk jouw gemeente

Zoek je gemeente op en zie direct de positie in de ranglijst, het aantal vierkante meters openbaar groen per inwoner en hoe dat zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde:

De winnaars: polders en krimpregio’s, niet de villadorpen

Wie verwacht dat rijke villadorpen de lijst aanvoeren, komt bedrogen uit. De top van de ranglijst wordt gedomineerd door twee typen gemeenten. Ten eerste de Flevopolder: Zeewolde (3e), Lelystad (7e), Dronten (8e) en Almere (15e) danken hun score aan ruim opgezette nieuwbouwwijken waar parken en plantsoenen vanaf de tekentafel zijn meegepland. Ten tweede Oost-Groningen: Oldambt (2e), Eemsdelta (5e), Stadskanaal (6e) en Pekela (9e) combineren veel aangelegd groen met een krimpende bevolking — het groen blijft, de inwoners vertrekken.

Opvallendste stedelijke uitschieter: Heerlen staat als middelgrote stad op plek 11, met 59,2 m² per inwoner — een erfenis van de herstructurering na de mijnsluitingen, waarbij gesloopte wijken plaatsmaakten voor parken.

Niet de villadorpen maar de polder en de krimpregio’s hebben het meeste openbare groen per inwoner.

De grote steden: Rotterdam verslaat Amsterdam

Tussen de grote steden zijn de verschillen verrassend groot. Almere is met afstand de groenste grote stad (52,9 m², plek 15). Daarna volgen Nijmegen (35,5 m²), Groningen (32,4 m²) en Eindhoven (30,5 m²). Rotterdam scoort met 25,8 m² boven het landelijk gemiddelde — en daarmee opvallend beter dan Amsterdam (19,6 m²) en Utrecht (20,0 m²). Onderaan bungelt Den Haag: 12,8 m² per inwoner, plek 280 van 342. De hofstad is met 59,3% bebouwd terrein ook de dichtstbebouwde van de grote steden.

De versteende onderkant

Helemaal onderaan staat Westland (2,3 m²): tussen de kassen is nauwelijks ruimte voor parken overgebleven, terwijl er ruim 112.000 mensen wonen. Ook Gilze en Rijen, Oostzaan en Woudenberg (elk ruwweg 4 m²) zijn opvallend versteend. En schijn bedriegt: de Krimpenerwaard mag dan groen ogen, met 5,3 m² openbaar groen per inwoner staat de gemeente op plek 336 — weilanden zijn geen parken. In totaal hebben 36 gemeenten minder dan 10 m² openbaar groen per inwoner, samen goed voor ruim 1,5 miljoen inwoners.

Waarom het groenste eiland op nul staat

Onderaan de lijst staan twee gemeenten met exact 0 hectare: Vlieland en Baarle-Nassau. Dat is geen fout, maar een definitiekwestie — en die legt precies bloot wat deze ranglijst wél en niet meet. Vlieland bestaat vrijwel volledig uit duin, bos en strand: natuur, geen aangelegd park. Wie de ranglijst op bos per inwoner zou maken, ziet een totaal ander beeld: dan voert Vlieland de lijst moeiteloos aan, en heeft ook nummer 3 Zeewolde met ruim 1.800 m² bos per inwoner (het Horsterwold) een absurde voorsprong. Deze ranglijst meet dus bewust het aangelegde openbare groen — de parken en plantsoenen waar je als inwoner dagelijks doorheen loopt — niet de natuur eromheen.

Over dit onderzoek

Deze analyse is gebaseerd op openbare cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS):

• Openbaar groen — de categorie “stedelijk groen” (parken en plantsoenen binnen de bebouwde omgeving) uit het Bestand Bodemgebruik 2022, de meest recente editie. Bron: CBS-tabel 86211NED.
• Inwonertal — inwoners per gemeente op 1 januari 2022, zodat teller en noemer uit hetzelfde jaar komen. Bron: CBS-tabel 85318NED.

De cijfers zijn omgerekend naar de huidige gemeente-indeling (342 gemeenten): Weesp is bij Amsterdam gevoegd en Brielle, Hellevoetsluis en Westvoorne zijn samengevoegd tot Voorne aan Zee. Het CBS rondt oppervlaktes af op hele hectares; bij zeer kleine gemeenten geeft dat een foutmarge van enkele m² per inwoner. “Stedelijk groen” omvat geen bos, natuurgebied, agrarisch groen, sportvelden of particuliere tuinen; groenstroken kleiner dan 1 hectare tellen bij het omliggende woonterrein. De som van alle gemeenten sluit exact aan op het landelijke CBS-totaal (44.168 ha).

Benieuwd hoe de provincies scoren op zonne-energie, afvalscheiding en gasverbruik? Bekijk dan ons eerste onderzoek: de groenste provincie van Nederland.